Hot spot u psa – objawy, przyczyny i leczenie

Źródło: Pexels

Zaczyna się niepozornie – pies wylizuje jedno miejsce częściej niż zwykle. Po kilku godzinach w tym samym miejscu widać już dość niepokojące zaczerwienienie. To właśnie hot spot – dolegliwość skórna, która rozwija się błyskawicznie i potrafi być dość bolesna. Poniżej opisujemy dokładnie jak rozpoznać hot spot, co go wywołuje i jak pomóc psu wrócić do zdrowia.

Co to jest hot spot u psa i jak wygląda?

Hot spot (ostre sączące zapalenie skóry) to bolesna zmiana skórna. Choć nie zagraża życiu, wymaga szybkiej reakcji, ponieważ nie wygoi się sama, jeśli nie zostanie usunięta przyczyna swędzenia. Zmiana ta powstaje, gdy pies nadmiernie gryzie, liże, drapie lub ociera swędzące miejsce, doprowadzając do uszkodzenia skóry, w którym namnażają się bakterie.

Wygląda to jak czerwona zmiana zapalna, z której może sączyć się ropa. Pojawia się w przeciągu kilku godzin. Może wystąpić w każdym miejscu na ciele psa. W początkowych stadiach ukrywa się pod sierścią, dlatego czasem trudno ją od razu zauważyć. Pierwszym sygnałem, że coś jest nie tak jest nietypowe zachowanie psa i natarczywe wylizywanie danego miejsca.

Podczas diagnostyki należy odróżnić hot spot od innych psich chorób skóry, takich jak grzybica czy choroby o podłożu pasożytniczym – w przeciwieństwie do nich hot spot rozwija się nagle i ma wyraźnie wilgotny charakter.

Jakie są objawy hot spotu u psa?

Rozpoznanie hot spotu zwykle nie jest trudne – zmiana ma charakterystyczny wygląd. Warto zwrócić uwagę na takie zachowania psa, jak:

• intensywne, ciągłe lizanie, gryzienie lub drapanie jednego miejsca,
• czerwoną, zaognioną skórę, która może też krwawić,
• wilgotną powierzchnię zmiany i nieprzyjemny zapach,
• ubytek sierści w obrębie zmiany, czasem z widocznym strupem,
• ból przy dotyku – pies może warczeć lub unikać dotyku,
• powiększanie się zmiany w ciągu kilku dni.

W bardziej zaawansowanych przypadkach, zwłaszcza gdy dojdzie do głębszej infekcji, mogą pojawić się także apatia czy brak apetytu. Jeśli zmiana szybko się powiększa, krwawi lub ma nietypowy wygląd, zdecydowanie warto skonsultować się z lekarzem weterynarii.

Hot spot u psa – najczęstsze przyczyny

Sam hot spot to efekt, a nie źródło problemu. Za intensywnym lizaniem czy drapaniem, które prowadzi do powstania rany, zwykle stoi jedna z poniższych przyczyn:

• Alergie – pokarmowe lub środowiskowe, które wywołują uporczywe swędzenie skóry. 
• Pasożyty i ukąszenia owadów – reakcje na pchły, roztocza, pszczoły, osy czy komary.
• Infekcje uszu – bakterie lub drożdżaki w kanale słuchowym potrafią tak silnie drażnić, że pies będzie rozdrapywał okolicę ucha, szyi lub małżowiny, tworząc hot spot. 
• Zaniedbanie pielęgnacji – psy z długą sierścią mogą gryźć splątane kołtuny, tworząc pod nimi otwarte rany, a taka zbita sierść zatrzymuje wilgoć, co sprzyja rozwojowi bakterii.
• Nuda i stres – znudzony pies liże łatwo dostępne miejsca, np. łapy. Jeśli podejrzewasz, że to właśnie napięcie emocjonalne stoi za zachowaniem Twojego psa, warto przeczytać, o sposobach na uspokojenie nadpobudliwego psa.
• Problemy ortopedyczne – psy z chorobą zwyrodnieniową stawów lub problemami z kręgosłupem więcej leżą, prowadząc do otarć w miejscach stykających się z podłożem.
• Problemy z gruczołami okołoodbytowymi – zatkane lub zapalone gruczoły są bolesne, więc pies natrętnie je wylizuje, prowadząc do dalszych podrażnień. 

Niektóre rasy, szczególnie te z luźną, pofałdowaną skórą, są bardziej narażone na powstawanie hot spotów, ze względu na budowę skóry sprzyjającą zatrzymywaniu wilgoci.

Jak leczyć hot spot u psa?

Leczenie hot spotu opiera się na dwóch filarach: uniemożliwieniu wylizywania podrażnionego miejsca oraz zwalczeniu infekcji na powierzchni skóry. Zwykle zaleca się strzyżenie sierści i dokładne oczyszczenie okolicy zmiany, co pozwala na wyschnięcie rany i sprzyja prawidłowemu gojeniu. Pies może też dostać kołnierz ochronny, który uniemożliwia lizanie i gryzienie zmiany, a przy głębszej infekcji – antybiotyk podawany miejscowo lub doustnie oraz lek przeciwświądowy.

Równie ważne jak leczenie rany jest znalezienie i usunięcie jej przyczyny – bez tego hot spot prawdopodobnie powróci w tym samym lub innym miejscu.

Domowe sposoby na hot spot u psa

Przed obowiązkową wizytą w gabinecie weterynaryjnym, można złagodzić dyskomfort psa na kilka sposobów:

1. Ostrożnie przytnij sierść wokół zmiany.
2. Oczyść ranę łagodnym, przeznaczonym dla zwierząt środkiem antyseptycznym.
3. Zabezpiecz miejsce przed dalszym lizaniem – kołnierz ochronny lub opatrunek sprawdzą się najlepiej.
4. Obserwuj zmianę – jeśli po dobie lub dwóch nie widać poprawy albo zmiana się powiększa, konieczna jest wizyta u lekarza weterynarii.

Preparaty przeznaczone dla ludzi nigdy nie powinny być stosowane na hot spot u psa – kremy i maści zwykle zachęcają psa do jeszcze intensywniejszego lizania, co pogarsza sytuację, a w dodatku mogą zawierać szkodliwe składniki. Z tego samego powodu nie warto sięgać po ocet jabłkowy, alkohol czy inne podobne domowe sposoby.

Ile trwa leczenie hot spotu u psa?

Przy właściwie prowadzonym leczeniu zmiana zwykle zaczyna wyraźnie lepiej wyglądać w ciągu około tygodnia od rozpoczęcia terapii. Pełne wygojenie skóry najczęściej następuje do dwóch tygodni, a odrastanie sierści w miejscu zmiany może potrwać dłużej. Odpowiednio dobrany przez wykwalifikowanego specjalistę antybiotyk to jedyny sposób na całkowite wyleczenie infekcji. Jeśli mimo leczenia zmiana się nie zmniejsza albo pojawiają się nowe ogniska zapalne, to sygnał, że przyczyna nie została jeszcze w pełni zlikwidowana i należy wrócić do lekarza.

Jak zapobiegać hot spotom u psa?

Hot spot to niemal zawsze skutek innego problemu, a więc najskuteczniejsza profilaktyka polega na zlikwidowaniu potencjalnych źródeł, zanim dojdzie do poważnego podrażnienia skóry. Polecamy wprowadzić kilka prostych nawyków:

• Regularna pielęgnacja sierści – rozczesywanie kołtunów i dokładne suszenie psa po kąpieli czy pływaniu zmniejszają ryzyko zatrzymania wilgoci przy skórze.
• Systematyczna profilaktyka przeciwpasożytnicza – regularne stosowanie preparatów na pchły i kleszcze eliminuje jedną z najczęstszych przyczyn świądu.
• Szybka reakcja na infekcje uszu i problemy z gruczołami okołoodbytowymi – im wcześniej zostaną wyleczone, tym mniejsze ryzyko, że będą się pogarszać.
• Zadbanie o odpowiednią ilość ruchu i stymulacji mentalnej – to prosty sposób na ograniczenie lizania wynikającego z nudy.

Dużą rolę w profilaktyce odgrywa też codzienna dieta. Skóra o dobrej kondycji lepiej znosi drobne podrażnienia i szybciej się regeneruje, dlatego warto zadbać o odpowiednią podaż nienasyconych kwasów tłuszczowych. Badania nad suplementacją kwasami omega-3 u psów z atopowym zapaleniem skóry wykazały poprawę stanu klinicznego zwierząt otrzymujących te kwasy. 

W codziennej diecie psów ze skłonnością do suchej, matowej sierści dobrze sprawdza się olej z wiesiołka, bogaty w witaminę E i kwas gamma-linolenowy wspierający kondycję skóry. Uzupełnieniem diety może być również olej z nasion konopi, źródło kwasów omega-3, -6 i -9 wspierających odporność, oraz olej z wątroby dorsza, dostarczający witamin A i D razem z kwasami EPA i DHA. Więcej o różnicach między tymi olejami i doborze odpowiedniego do konkretnej sytuacji przeczytasz w artykule jakie oleje dla zwierząt na jakie dolegliwości. Oleje te działają wspomagająco i profilaktycznie – nie zastępują leczenia, lecz pomagają budować odporniejszą, mniej podatną na podrażnienia skórę.

Jeśli skóra jest podrażniona, przesuszona lub narażona na drobne otarcia, pomocna w codziennej pielęgnacji może być DermaCann™ – maść z CBD, nagietkiem, masłem kakaowym, woskiem pszczelim i witaminą E. Składniki te wspierają nawilżenie, ukojenie i naturalną regenerację skóry. Preparat może być uzupełnieniem pielęgnacji miejsc szczególnie podatnych na podrażnienia. W przypadku rozwiniętego hot spotu maść nie zastępuje jednak leczenia weterynaryjnego – zwłaszcza gdy zmiana jest otwartą raną. 

Źródła:

• VCA Animal Hospitals – Hot Spots in Dogs
• PetMD – Hot Spots on Dogs: Causes, Treatment, and Home Remedies
• MedVet – Hot Spots in Dogs: What They Are and How to Treat Them
• Vetster – Hot Spots (Pyotraumatic Dermatitis) in Dogs
• Clinician’s Brief – Guide to Managing Hot Spots on Dogs
• River Road Veterinary Clinic – Hot Spots (Acute Moist Dermatitis) in Dogs
• Small Door Veterinary – Hot Spots on Dogs
• PubMed – Effect of omega-3 fatty acids on canine atopic dermatitis